Przepraszamy za niedogodności.
Wyszukaj ponownie to co szukasz
Kontakt:
tel: +48 572 451 338 email: sklep@frawent.pl
Gdzie wentylatory EX są wymagane?
Wentylator przeciwwybuchowy stosuje się wtedy, gdy ocena ryzyka i dokument zabezpieczenia przeciwwybuchowego wskazują możliwość pojawienia się mieszaniny palnej z powietrzem. Dla gazów i par klasyfikuje się strefy 0, 1 i 2, a dla pyłów 20, 21 i 22. W praktyce wentylatory EX najczęściej dobiera się do strefy 1 i 2 oraz do układów, w których wentylacja ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo procesu.
Takie warunki występują między innymi w:
lakierniach przemysłowych,
laboratoriach chemicznych,
halach produkcyjnych z emisją palnych gazów, par albo pyłów,
strefach magazynowania i przeładunku substancji palnych.
Przedsiębiorca prowadzący proces w takiej strefie dokumentuje ochronę przeciwwybuchową. Wentylator EX jest jednym z elementów tego układu i nie zastępuje klasyfikacji strefy ani procedur.
Na czym polega różnica między wykonaniem EX a zwykłym wentylatorem?
Wentylatory EX osiągają parametry przepływu porównywalne ze standardowymi urządzeniami przemysłowymi, lecz mają inną konstrukcję. Obudowa, wirnik, szczeliny robocze i zastosowane materiały ograniczają ryzyko tarcia, uderzeń mechanicznych, nadmiernego nagrzania oraz powstania iskry.
Znaczenie ma także przeciwwybuchowy silnik elektryczny, kontrola maksymalnej temperatury powierzchni oraz zabezpieczenie przed powstaniem łuku i iskry wewnątrz lub na zewnątrz urządzenia. W układach o wyższych oporach instalacji często wybiera się wentylator promieniowy EX, ponieważ łatwiej utrzymuje on wymagany spręż przy rozbudowanej sieci kanałów i filtrów.
Oznaczenia ATEX przekładają się na realne warunki pracy
Tabliczka znamionowa wentylatora mówi więcej niż samo oznaczenie EX. Dobór wymaga sprawdzenia zgodności urządzenia z medium, strefą i temperaturą zapłonu. Aktualnym odniesieniem jest ATEX 2014/34/UE, a w starszej dokumentacji nadal spotyka się odwołania do dyrektywy 94/9/WE.
| Oznaczenie | Znaczenie przy doborze |
|---|---|
| Grupa urządzeń II | przeznaczenie do przemysłu poza górnictwem |
| Kategoria 2G | wykonanie dla atmosfer gazowych, typowo dobierane do strefy 1 i dopuszczalne również w strefie 2 |
| T3 i T4 | maksymalna temperatura powierzchni odpowiednio 200 °C i 135 °C |
| IIA, IIB, IIC | grupy wybuchowości gazów o rosnącej restrykcyjności, gdzie IIC oznacza najwyższe wymagania |
Dla pyłów stosuje się odrębne oznaczenia, zwykle z literą D. W obiekcie, w którym występują zarówno gazy, jak i pyły, zgodność trzeba potwierdzić dla obu zagrożeń.
Dobór do strefy 1 lub 2 zaczyna się od medium
Dobór wentylatora do strefy EX zaczyna się od warunków procesu, a nie od średnicy króćca. W strefach zagrożenia wybuchem 1 i 2 sprawdza się rodzaj gazu lub pary, częstotliwość występowania atmosfery wybuchowej oraz miejsce montażu urządzenia względem strefy.
Na etapie doboru weryfikuje się:
klasyfikację strefy EX dla gazów, par albo pyłów,
grupę wybuchowości IIA, IIB albo IIC,
wymaganą klasę temperaturową T3 lub T4,
temperaturę i skład medium transportowanego,
wydajność, spręż i opory całej instalacji,
sposób montażu na ścianie, dachu albo w kanale.
Dla strefy 2 nie zawsze potrzebne jest takie samo wykonanie jak dla strefy 1, ale decyzja wynika wyłącznie z klasyfikacji obiektu. Zapas bezpieczeństwa powinien uwzględniać temperaturę samozapłonu medium oraz warunki pracy ciągłej.
Parametry techniczne potwierdzają bezpieczeństwo i skuteczność
Bezpieczeństwo nie zwalnia z wymagań procesowych. W wentylatorach EX nadal liczą się wydajność powietrza, spręż, czyli ciśnienie potrzebne do pokonania oporów instalacji, charakter pracy ciągłej oraz stabilność działania przy zmiennym obciążeniu instalacji odciągowej albo wentylacyjnej.
W układach odpylających istotne bywa umieszczenie wentylatora po czystej stronie filtra, ponieważ ogranicza to kontakt wirnika z zanieczyszczonym strumieniem. Przy długich trasach kanałów ważniejszy staje się spręż, a przy dużej kubaturze pomieszczeń – całkowita wydajność układu.
Montaż ścienny, dachowy lub kanałowy trzeba dopasować do instalacji
Wentylatory EX występują w wykonaniach ściennych, dachowych i kanałowych. Wybór miejsca montażu wynika z trasy przepływu, długości kanałów, sposobu wyrzutu powietrza oraz wymaganego poziomu integracji z instalacją odciągową.
Kanałowe wykonania EX sprawdzają się tam, gdzie trzeba skutecznie odprowadzać także gorące powietrze i prowadzić strumień przez rozbudowaną sieć przewodów. Montaż ścienny albo dachowy upraszcza układ, gdy medium można odprowadzić krótszą drogą i z mniejszymi stratami ciśnienia.
FAQ
1. Jakie dane należy przygotować przed doborem wentylatora przeciwwybuchowego?
Potrzebujemy klasyfikacji strefy, rodzaju i temperatury medium, grupy wybuchowości, klasy temperaturowej oraz wymaganej wydajności i sprężu. Uwzględniamy też opory instalacji i miejsce montażu.
2. Czy jedno urządzenie może pracować przy zagrożeniu gazowym i pyłowym?
Tak, pod warunkiem że jego oznaczenia potwierdzają zgodność z oboma rodzajami atmosfery wybuchowej. Weryfikujemy osobno wymagania dla gazów oraz pyłów, ponieważ podlegają odrębnym oznaczeniom.
3. Kiedy warto wybrać konstrukcję promieniową?
Rekomendujemy ją przy rozbudowanych kanałach, filtrach i większych oporach przepływu. Taka konstrukcja ułatwia utrzymanie wymaganego sprężu, a po czystej stronie filtra ogranicza kontakt wirnika z pyłem.